Öfke Yönetimi ve Hilm
Öfke anında fevri tepkilerden kaçınmak, nefsi dizginlemek ve olayları olgunlukla karşılamak.
أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَوْصِنِي، قَالَ: «لَا تَغْضَبْ» فَرَدَّدَ مِرَارًا، قَالَ: «لَا تَغْضَبْ»
Bir adam Peygamberimiz'e (s.a.v.) gelerek: 'Bana hayatıma yön verecek bir tavsiyede bulun' dedi. Resûlullah: 'Öfkelenme!' buyurdu. Adam isteğini birkaç defa tekrarladı; Peygamberimiz her seferinde: 'Öfkelenme!' buyurdu.
Kaynak: Buhârî, Edeb 76
Hayatını kurtaracak tek kelimelik tavsiye: Öfkelenme!
Sinir kriziyle atılan bir mesaj, yapılan bir yorum ya da kırılan bir kalp saniyeler sürer ama enkazı aylarca kalkmaz. Peygamber'in ısrarla aynı cevabı vermesi, öfkenin bütün pişmanlıkların ana şalteri olmasındandır. Tepki vermeden önce telefonu kilitleyip beş saniye durmak bile seni binlerce özürden kurtarır.
إِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ قَائِمٌ فَلْيَجْلِسْ، فَإِنْ ذَهَبَ عَنْهُ الْغَضَبُ وَإِلَّا فَلْيَضْطَجِعْ
Biriniz ayaktayken öfkelenirse hemen otursun. Öfkesi geçerse ne âlâ; geçmezse uzansın.
Kaynak: Ebû Dâvûd, Edeb 3
Öfke yükseldiğinde düşünceni değiştiremiyorsan duruşunu değiştir.
Sinir anında beynin savaş moduna girer ve sağlıklı karar veremezsin; hadis tam bu sırada bedene fiziksel bir 'reset' atmayı öğretir. Ayaktaysan oturmak, klavye başındaysan ekrandan uzaklaşmak o fevri hamle zincirini kırar. Duygunun seni yönetmesine izin verme, pozisyonunu değiştirerek kontrolü geri al.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ: «إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ: الْحِلْمُ، وَالأَنَاةُ»
Resûlullah (s.a.v.), Abdülkays heyeti içindeki Eşecc'e şöyle buyurdu: 'Sende Allah'ın sevdiği iki güzel haslet vardır: Yumuşak huyluluk (hilm) ve acele etmeyip temkinli davranmak (teenni).'
Kaynak: Müslim, Îmân 25
Hemen parlamamak ve soğukkanlı kalabilmek eziklik değil, üst düzey bir karakter gücüdür.
Her şeye anında ve en sert tepkiyi vermeyi 'özgüven' sanan bir kültürde yaşıyoruz. Oysa hilm ve teenni, kaosun ortasında bile zihnini berrak tutabilme sanatıdır. Aceleyle yangına körükle gitmek yerine sakin kalıp durumu tartmak Allah'ın sevdiği bir olgunluktur.