Anne-Baba ve Akraba Hakkı
Varlık sebebimiz olan ana-babaya hürmet, ihsan ve akrabalık bağlarını diri tutmak.
جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَحَقُّ النَّاسِ بِحُسْنِ صَحَابَتِي؟ قَالَ: «أُمُّكَ»، قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «ثُمَّ أُمُّكَ»، قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «ثُمَّ أُمُّكَ»، قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «ثُمَّ أَبُوكَ»
Bir adam Resûlullah'a gelerek: 'Ey Allah'ın Resûlü, insanlar arasında güzel muamele ve hürmetime en layık olan kimdir?' diye sordu. Peygamberimiz: 'Annendir' buyurdu. 'Sonra kim?' dedi. 'Annendir' buyurdu. 'Sonra kim?' dedi. 'Annendir' buyurdu. 'Sonra kim?' deyince: 'Sonra babandır' buyurdu.
Kaynak: Buhârî, Edeb 2; Müslim, Birr 1
Anne-babaya gösterilen vefa, kişinin ahlakının en samimi ve gerçek testidir.
Anneliğin katlandığı eşsiz meşakkat ve şefkat dolayısıyla Efendimiz (s.a.v.) anneyi üç kat öne çıkarmış; ebeveyne hürmeti en büyük fazilet saymıştır.
رِضَا الرَّبِّ فِي رِضَا الْوَالِدِ، وَسَخَطُ الرَّبِّ فِي سَخَطِ الْوَالِدِ
Rabbin rızası anne-babanın rızasındadır. Rabbin gazabı da anne-babanın hoşnutsuzluğundadır.
Kaynak: Tirmizî, Birr 3; İbn Hibbân, Sahîh 429
Anne-babanın gönlünü hoş etmek, ilahi hoşnutluğu kazanmanın en kestirme yoludur.
Nevevî, anne-babaya itaatin meşru dairede farz olduğunu, onlara eziyet vermekten veya saygısızlık etmekten sakınmanın farziyetini bildirmiştir.
مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ، وَيُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ
Rızkının genişlemesini ve ömrünün bereketlenip uzamasını isteyen kimse akrabalık bağlarını gözetsin (sıla-i rahim yapsın).
Kaynak: Buhârî, Büyû 13; Müslim, Birr 20
Akrabalık bağlarını koparmamak hem toplumsal gücü artırır hem de hayata bereket katar.
Sıla-i rahim sadece ziyaretleşmek değil; darda olan hısım ve akrabayı gözetmek, kırgınlıkları gidermek ve bağı diri tutmaktır.