Takva ve Sorumluluk Bilinci
Günahlardan titizlikle sakınmak, şüpheli şeylerden uzak durarak kalbi korumak.
إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ، وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ، وَبَيْنَهُمَا مُشْتَبَهَاتٌ لَا يَعْلَمُهُنَّ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ، فَمَنِ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ...
Helal bellidir, haram da bellidir. İkisi arasında insanların çoğunun bilmediği şüpheli şeyler vardır. Şüpheli şeylerden sakınan kimse dinini ve onurunu korumuş olur. Şüphelilere düşen kimse ise haram sınırına dayanmış olur.
Kaynak: Buhârî, Îmân 39; Müslim, Müsâkât 107
Haram sınırında dolaşmamak, ruhun ve vicdanın selametini garanti altına alır.
Nevevî bu hadisi İslam fıkhının ve takvanın dört temel direğinden biri sayar; kalbin selameti ancak net ve şüphesiz olanı tercih etmekle mümkündür.
اسْتَفْتِ قَلْبَكَ، الْبِرُّ مَا اطْمَأَنَّتْ إِلَيْهِ النَّفْسُ وَاطْمَأَنَّ إِلَيْهِ الْقَلْبُ، وَالإِثْمُ مَا حَاكَ فِي النَّفْسِ وَتَرَدَّدَ فِي الصَّدْرِ، وَإِنْ أَفْتَاكَ النَّاسُ وَأَفْتَوْكَ
Kalbine danış! İyilik, gönlün ve kalbin kendisine huzur duyduğu şeydir. Günah ise insanlar sana fetva verseler bile nefsi tırmalayan ve göğüste tedirginlik uyandıran şeydir.
Kaynak: Ahmed b. Hanbel, Müsned IV/228; Dârimî, Büyû 2
Hassas bir vicdan, şeklî fetvaların ötesinde doğruyu sezen en ince terazidir.
Mümin, toplumsal kabuller veya kılıfına uydurulmuş gerekçeler ne olursa olsun, kalbinin derinliklerindeki huzursuzluk hissine kulak vermelidir.
مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِيهِ
Kişinin kendisini ilgilendirmeyen lüzumsuz şeyleri (mâlâyâniyi) terk etmesi, Müslümanlığının güzelliğindendir.
Kaynak: Tirmizî, Kıyâme 19; İbn Mâce, Fiten 12
Zamanı ve zihni faydasız şeylerle kirletmemek, takvanın ve ahlakın en kıymetli meyvesidir.
Kendisine, ailesine veya ahiretine faydası olmayan dedikodu, merak ve boş meşgalelerden uzaklaşmak ruha derin bir dinginlik kazandırır.