İçeriğe geç
Ravza
29. Bölüm · 3 Hadis

Haset ve Kıyastan Kurtulma

Sosyal medya vitrinlerindeki sahte hayatlarla kendini kıyaslama tuzağından çıkmak ve iç huzuru kemiren haset zehrinden kurtulmak.

1. Hadis · Ebû Hüreyre (r.a.)

انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ

Dünyalık imkanlar bakımından sizden daha yukarıda olanlara değil, sizden daha aşağıda olanlara bakın. Bu, Allah'ın size verdiği nimetleri küçümsememeniz için en uygun yoldur.

Kaynak: Müslim, Zühd 9; Buhârî, Rikâk 30

Sosyal medya algoritması seni sürekli senden daha zengin, daha güzel ve daha ayrıcalıklı görünenlerin vitriniyle kıyaslayarak kronik bir mutsuzluğa mahkûm eder.

Kendi normal ve gerçek hayatını, başkalarının en parlak yüzde birlik kurgulanmış anlarıyla kıyasladığında elindeki her şey gözüne yetersiz görünmeye başlar. Bu hadis, bin dört yüz yıl öncesinden o zehirli kıyas sarmalını kıracak bilişsel reçeteyi veriyor: Bakış açını yukarıdaki vitrinlere değil, senin sahip olduklarına hasret kalan gerçek hayata çevir. Şükür ve iç huzur, daha fazlasına sahip olmakla değil, kıyas yönünü değiştirmekle kazanılır.

2. Hadis · Enes b. Mâlik (r.a.)

لَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا

Birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin; ey Allah'ın kulları, kardeş olun!

Kaynak: Buhârî, Edeb 57; Müslim, Birr 23

Arkadaşının başarısını veya mutluluğunu gördüğünde içini bir huzursuzluk kaplıyorsa, kıyas zehri kalbine sızmış demektir.

Haset, başkasının sahip olduğu nimetin ondan gitmesini istemek ya da onun başarısını kendi yenilgin gibi algılamaktır. Oysa rızık ve başarı sıfır toplamlı bir oyun değildir; bir başkasının parlaması senin ışığını söndürmez. İnsanları gizli birer rakip olarak görmeyi bıraktığında hem toksik kıskançlıktan kurtulur hem de gerçek dostluğun ferahlığını yaşarsın.

3. Hadis · Zübeyr b. el-Avvâm (r.a.)

دَبَّ إِلَيْكُمْ دَاءُ الْأُمَمِ قَبْلَكُمْ: الْحَسَدُ وَالْبَغْضَاءُ، هِيَ الْحَالِقَةُ، لَا أَقُولُ تَحْلِقُ الشَّعْرَ، وَلَكِنْ تَحْلِقُ الدِّينَ

Sizden önceki toplumların hastalığı olan haset ve kin size de bulaştı. Bu hastalık kazıyıcıdır; saçı kazır demiyorum, dini ve ahlakı kökünden kazır.

Kaynak: Tirmizî, Sıfatü'l-kıyâme 56

Kıskançlık ve haset, hedef aldığın kişiye hiçbir zarar vermez; sadece senin iç huzurunu, enerjini ve ahlakını içten içe kemirip bitirir.

Başkalarının hayatını stalk'layarak, içten içe nefret biriktirerek geçirdiğin her dakika kendi potansiyelinden çaldığın zamandır. Peygamberimiz bu ruh halini 'kazıyıcı bir hastalık' olarak tanımlar; çünkü haset eden insan bir süre sonra adaleti, merhameti ve kendi değerlerini kaybeder. Başkasının hikayesine saplanıp kalmayı bırak, kendi hikayeni inşa etmeye odaklan.