İçeriğe geç
Ravza
26. Bölüm · 3 Hadis

Adalet ve Kul Hakkı

Torpilin, adam kayırmanın ve güç zehirlenmesinin karşısında durmak; kim olursa olsun hakkı sahibine teslim etmek.

1. Hadis · Âişe (r.a.)

إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ، وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا

Sizden önceki toplumları helak eden şey şuydu: Aralarından nüfuzlu ve itibarlı biri hırsızlık yaptığında onu cezasız bırakırlar, zayıf ve güçsüz biri çaldığında ise hemen cezasını keserlerdi. Allah'a yemin ederim ki Muhammed'in kızı Fâtıma bile hırsızlık yapsaydı cezasını bizzat uygulardım.

Kaynak: Buhârî, Enbiyâ 54; Müslim, Hudûd 8

Torpil ve adam kayırma sadece bireysel bir ahlaksızlık değil, koskoca bir toplumu içten çürüten sistemik bir zehirdir.

Güçlünün, tanıdığı olanın veya popüler kişinin kayrılıp garibanın ezildiği yerde adalet biter, güven çöker. Peygamberimiz öz kızını örnek vererek 'bizim mahalledense idare edelim' kabileciliğini kökünden yıkmıştır. Adalet, ucu en sevdiğine veya kendi çıkarına dokunduğunda bile kuralı eğip bükmemektir.

2. Hadis · Ebû Hüreyre (r.a.)

مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لِأَخِيهِ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَيْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لَا يَكُونَ دِينَارٌ وَلَا دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ

Kimin üzerinde kardeşinin onuru, itibarı veya malıyla ilgili bir hak varsa, altın ve gümüşün geçmeyeceği gün gelmeden önce bugün onunla helalleşsin. Yoksa salih ameli varsa yaptığı haksızlık kadarı alınır; iyiliği yoksa hak sahibinin günahları alınıp onun sırtına yüklenir.

Kaynak: Buhârî, Mezâlim 10, Rikâk 48

Kul hakkı sadece borç takmak değildir; birinin itibarını zedelemek, emeğine çökmek veya sosyal medyada linç etmek de o hesaba dahildir.

Dünyada bağlantılarınla, paranla veya klavye arkasına saklanarak sıyrıldığını sandığın her haksızlık, ahirette en değerli sermayen olan iyiliklerinden tahsil edilir. Birinin kalbini kırıp, sırasını gasp edip hiçbir şey olmamış gibi hayatına devam edemezsin. Özür dilemek ve hakkı teslim etmek acizlik değil, ahirette iflas etmemenin tek yoludur.

3. Hadis · Abdullah b. Amr b. el-Âs (r.a.)

إِنَّ الْمُقْسِطِينَ عِنْدَ اللَّهِ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ عَنْ يَمِينِ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ، وَكِلْتَا يَدَيْهِ يَمِينٌ، الَّذِينَ يَعْدِلُونَ فِي حُكْمِهِمْ وَأَهْلِيهِمْ وَمَا وَلُوا

Adaletle hükmedenler, aileleri ve sorumlu oldukları kimseler hakkında hakkaniyetten ayrılmayanlar, kıyamet gününde Allah katında nurdan minberler üzerinde olacaklardır.

Kaynak: Müslim, İmâre 18; Nesâî, Âdâbü'l-kudât 1

Adalet sadece mahkeme salonlarında değil; grup ödevinde, iş bölümünde ve evin içinde verdiğin günlük kararlarda başlar.

Elinde küçücük bir yetki, moderatörlük ya da söz hakkı varken bile sevdiklerini kayırmamak gerçek karakter testidir. Çoğu insan gücü ele geçirene kadar adaletten bahseder, gücü bulunca kendi çevresine imtiyaz dağıtır. Güçlüyken ve kimse denetlemiyorken bile adil kalabilenler, insanlığın en şerefli makamındadır.